Inleiding
Een bewindvoerder neemt tegen betaling of uit verantwoordelijkheid naar een ander persoon (familie, vriend, etcetera) de taken op het gebied van beheer van de financiën van een cliënt over die niet in staat is zijn financiën zelfstandig te beheren. Bewind bestaat er in grofweg twee soorten (Meerderjarigenbewind en WSNP) en feitelijk zijn er hierdoor twee soorten bewindvoerder (de 'gewone' en de WSNP-bewindvoerder). Aan de professionele bewindvoerder worden wettelijke eisen gesteld en deze bewindvoerder wordt door de rechter in zijn taak benoemd. Er zijn verschillende typen meerderjarigenbewind:
- Afwezigheidsbewind: De cliënt is onvindbaar
- Tijdelijk bewind: Bewind over een bepaalde periode
- Beperkt bewind: Een deel van het bezit staat onder bewind, bijvoorbeeld spaargeld
- Volledig bewind: Alles wat de cliënt bezit, staat onder bewind
Volledig bewind komt het meeste voor.
Soorten bewind
Zoals in de inleiding vermeld zijn er meer soorten bewind en andere vormen van beheer van andermans financiën (Curatele of Mentorschap bijvoorbeeld). In dit artikel beperken we ons tot de bewindvoerderstaken, waarmee we normaal gesproken te maken hebben (mensen met financiële problemen als gevolg van gedrag).
Meerderjarigenbewind
In dit geval hebben we te maken met een cliënt die niet meer in staat is zijn eigen financiën te beheren om gezondheids- (denk aan cliënten met dementie, patiënten met een psychiatrische achtergrond, etcetera) of gedragsredenen (letterlijk niet met geld kunnen omgaan).
Aanvraag en toewijzing
De cliënt of iemand die in relatie met hem staat (partner, familie, overheid of hulpverlener) kan bewind aanvragen. De aanvraag wordt door de rechtbank in een gesloten zitting (andere vormen zijn ook mogelijk) behandeld, waarbij cliënt (betrokkene), verzoeker en voorgestelde bewindvoerder aanwezig zijn. De rechter wijst op basis van wat hij in de zitting hoort de aanvraag toe. Hier kan beroep tegen worden aangetekend. Als het verzoek wordt toegewezen, gaat de dag erna het bewind in en wordt de uitspraak van de rechter (de beschikking) opgenomen in het Centraal curatele- en bewindregister en andere openbare registers als kadaster en Kamer van Koophandel.
Uitvoering bewind
De bewindvoerder neemt hierna de financiële huishouding van de cliënt over:
- Neemt beslissingen over geld en bezit (binnen de kaders van de beschikking)
- Betaalt rekeningen
- Verstrekt leefgeld
- Regelt belastingen, uitkering en/of toeslagen
- Voert de administratie en laat deze periodiek controleren door kantonrechter/cliënt
Stopzetten bewind
De cliënt of iemand die in relatie met hem staat (partner, familie, overheid of hulpverlener) kan op elk moment stopzetting van bewind aanvragen, als iemand van mening is dat de cliënt in staat is zijn geldzaken weer zelf te regelen. Een verzoek wordt ingediend bij de kantonrechter, die in een besloten zitting het verzoek behandelt en het verzoek toe- of afwijst (hierbij geeft de rechter ook de omvang van het bewind aan). Bij afwijzing blijft het bewind gehandhaafd. Wordt het verzoek toegewezen, dan stopt het bewind en moet de bewindvoerder een eindrekening opmaken en verantwoording afleggen en wordt de aantekening in het Curatele- en Bewindregister en andere openbare registers geschrapt.
Kosten
Kosten van bewind (± €1000 per jaar) en de procedures komen ten laste van de cliënt. Is deze onvermogend, dan kan een beroep op Bijzondere Bijstandworden gedaan.
Bewindvoering en schulden
Zijn er schulden, dan zal de bewindvoerder deze ook dienen op te lossen. Is er sprake van problematische schulden, dan kan de bewindvoerder een beroep doen op schuldhulpbemiddeling
Bewind en budgetbeheer
Bij bewind is de cliënt feitelijk handelingsonbekwaam. Hij kan zelf geld uitgeven voor zijn dagelijkse boodschappen, maar kan geen grotere uitgaven doen. Doet hij dit wel, dan zijn de vorderingen in het algemeen niet verhaalbaar op de cliënt. Hierin zit het verschil ten opzichte van budgetbeheer in het kader van deschuldhulpbemiddeling. In dat geval is de situatie wat betreft beheer van de financiële huishouding gelijk, maar is de cliënt vrij ook grotere overeenkomsten aan te gaan, die verhaalbaar blijven op de cliënt. De cliënt staat in het geval van een minnelijke regeling of dwangakkoord wel geregistreerd bij het BKR en de crediteur kan dit natuurlijk checken, maar als hij dit niet doet, is zijn handelen met de cliënt (minder) verwijtbaar.
Bewindvoerders waarmee wordt samengewerkt
Bewindvoerders met wie wordt samengewerkt, staan op de volgende pagina's met lokale informatie:
WSNP Bewindvoerder
De rol van een WSNP-bewindvoerder is anders. De taak van deze bewindvoerder is zoveel als mogelijk de boedel te vullen. Na een toelating tot de WSNP maakt de bewindvoerder
- de staat op wat betreft vermogensbestanddelen en verkoop ervan
- de hoogte van hetVrij Te Laten Bedrag op (en stelt dit iedere zes maanden opnieuw vast)
- verslag op en brengt dit uit aan de rechtbank, etcetera.
De cliënt blijft echter zelf het beheer van zijn financiële huishouding voeren. Regelmatig stort hij bedragen in de boedel en dient hij zelf inzicht en verantwoording over inkomen af te leggen (inclusief de afdracht aan de boedel). Het grote verschil zit dus hierin dat de bewindvoerder een taak heeft om namens de crediteuren een zo groot mogelijk bedrag in de boedel gestort te krijgen en dat het belang van de cliënt op een tweede plek komt (binnen bepaalde kaders en richtlijnen natuurlijk).
Meer informatie
Voor meer informatie is de site van Rechtspraak.nl een goede bron.