Brontekst bekijken van Scheiden / Uit elkaar gaan

Echtscheiding (na huwelijk of geregistreerd partnerschap) heeft naast de emotionele kant ook een financiële kant. Op dat laatste gaan we hier in. De situatie is meestal zo dat er een meestverdiendende en minstverdienende partner is. Voor de leesbaarheid houden we hierbij de volgende vereenvoudigingen aan:
* We gaan uit dat de man meest en de vrouw de minst verdienende partner is,
* We gaan uit van een huwelijk dat is gesloten in gemeenschap van goederen,
* Hebben we het over huwelijk dan wordt geregistreerd partnerschap hiermee gelijkgesteld. <br />

Verder moet je rekening houden met deze wijziging in het Huwelijksrecht:
* Huwelijken gesloten <span style="color: rgb(255, 0, 0);" data-mce-style="color: #ff0000;">'''voor'''</span> 1/1/2018: Partners zijn beiden aansprakelijk voor alle financiële verplichting van elkaar die tijdens het huwelijk zijn aangegaan en <span style="color: rgb(255, 0, 0);" data-mce-style="color: #ff0000;">'''ook'''</span> aansprakelijk voor financiële verplichting die één van de partners is aangegaan voor de huwelijksdatum,
* Huwelijken gesloten <span style="color: rgb(255, 0, 0);" data-mce-style="color: #ff0000;">'''na'''</span> 1/1/2018: Partners zijn beiden aansprakelijk voor alle financiële verplichting van elkaar die tijdens het huwelijk zijn aangegaan en <span style="color: rgb(255, 0, 0);" data-mce-style="color: #ff0000;">''' niet'''</span> aansprakelijk voor financiële verplichting die één van de partners is aangegaan voor de huwelijksdatum.

Al met al is echtscheidingsrecht een hele kluif. Met deze pagina (die al extreem lang is) krijg je een globaal beeld van de gevolgen van echtscheiding. Wat in ieder geval niet vergeten dient te worden is dat het onderstaande een kille juridische benadering van echtscheiding is. Daardoor zou je de emotionele kant ervan bijna vergeten terwijl die dreun waarschijnlijk nog veel erger is en om meer aandacht <meta charset="utf-8"><span>vraagt<span></span></span>dan alle juridische kwesties.
==Convenant/Gerechtelijke uitspraak==
Basis voor de echtscheiding is het convenant of gerechtelijke uitspraak. Hierin staan de volgende afspraken opgesomd:
* Verdeling boedel en vermogensbestanddelen (ook schulden),
* Toewijzing van de kinderen,
* Verdeling pensioenrechten,
* Afspraken over Alimentatie.
In de verduidelijking hieronder gaan we uit dat de scheiding in goede harmonie via een convenant is geregeld. Als de afspraken via een gerechtelijke uitspraak zijn bereikt heeft dit overigens dezelfde werking als een convenant.

==Verdeling boedel en vermogensbestanddelen==
In onderling overleg worden deze verdeeld tussen de partners. Uitgangspunt is 50-50 hoewel partners dit ander kunnen afspreken. Aandachtspunt zijn hypotheek en schulden.
===Hypotheek===
Wat betreft de hypotheek kan er worden afgesproken dat deze gewoon op beider naam blijft doorlopen. Dit heeft effect voor de aftrekbaarheid van de hypotheekrente voor beide partners:
* De rente kunnen de partners elk voor de helft aftrekken als ze beiden de helft betalen (na 24 maanden wordt dit voor de man gezien als betaling van alimentatie),
* Betaalt de uitwonende partner het gehele rentebedrag dan wordt de helft hiervan gezien als alimentatie en kan de inwonende partner de helft van de betaalde rente van het inkomen aftrekken.
Voor huurwaardeforfait gelden dezelfde regels.Verder kan een bank afwijken van geldende regels (zoals krediettoetsing) als de uitwonende partner wordt uitgekocht. Dit is aan de bank om te beslissen.
Op de site van de [https://www.consumentenbond.nl/hypotheek/aanpassen-besparen/scheiden-en-je-hypotheek Consumentenbond ] staat uitstekend het hoe en wat uitgelegd wat betreft Hypotheek en Echtscheiding.

===Schulden===
Voor schulden die aangegaan zijn tijdens het huwelijk blijven beide partners ook na de scheiding hoofdelijk aansprakelijk. Ook al belooft één partner de schuld te zullen aflossen(de aflospartner) kan bij niet nakoming de andere partner (nietaflospartner) hierop ook worden aangesproken. De beste maatregel is herfinanciering van de schuld op naam van de aflospartner hoewel banken hieraan waarschijnlijk niet zullen meewerken. 


Een andere oplossing, hoewel gekunsteld, is in het convenant op te nemen dat de aflospartner een schuld neemt bij de niet aflospartner. De schuld kan dan worden kwijtgescholden als de oorspronkelijke schuld is afgelost. Als de aflospartner de betalingsverplichting op de oorspronkelijke schuld niet nakomt blijft er een titel bestaan om de afspraak in het convenant na te komen. Meestal is er dan ook geen geld om de schuld uit het convenant te betalen maar je staat niet helemaal met lege handen.
==Kinderen==
De financiële consequenties zijn afhankelijk van wat ouders afspreken:
===Co Ouderschap===
Bij co ouderschap blijven kindgerelateerde regelingen ([[Toeslagen|Kindgebonden Budget, Kinderbijslag of IACK bijvoorbeeld]]) van toepassing op beide ouders. Iedere partner heeft recht op toeslagen, fiscale voordelen etc. naar rato van de verdeling in het ouderschapsplan. Aandachtspunt hierbij is de verdeling van de kosten van de kinderen tussen de ouders.
===Toewijzing van de kinderen aan partners===
In dit geval heeft de ouder aan wie de kinderen zijn toegewezen recht op de inkomsten van kindgerelateerde regelingen [[Toeslagen|Kindgebonden Budget, Kinderbijslag of IACK bijvoorbeeld]] . Hebben beide ouders allebei 1 of meerdere kinderen toegewezen gekregen dan kunnen beiden gebruik maken van de kindgerelateerde regelingen naar rato van het aantal kinderen die elk heeft toegewezen gekregen.
==Pensioen==
Standaard geldt dat pensioenrechten opgebouwd tijdens het huwelijk gelijkelijk worden verdeeld tussen de partners. In het convenant kunnen hier andere afspraken over worden gemaakt. In dat geval dient wel het pensioenfonds te worden geïnformeerd. De rechten wat betreft nabestaandenpensioen kunnen echter niet in het convenant worden gewijzigd. Om te weten bij welke fondsen pensioenrecht is opgebouwd kan gebruik worden gemaakt van de site van het [https://www.mijnpensioenoverzicht.nl/ Pensioenregister].
==Alimentatie==
Alimentatie is de bijdrage die de man betaalt aan de vrouw in verband met het verlies aan inkomen dat de vrouw leidt als gevolg van de echtscheiding. Het is dus als eerste een onderlinge afspraak tussen de partners. Om een indicatie te hebben hoe hoog deze zou moeten zijn kan gebruik worden gemaakt van [[#Nrekenhulpen| rekenhulpen]]. KInderalimentatie geldt tot het kind 21 jaar wordt (of evt. eerder als het kind bijvoorbeeld inkomen krijgt-zie [https://www.lbio.nl/alimentatie/veelgestelde-vragen-over-alimentatie/ontvang-ik-nog-kinderalimentatie-als-mijn-kind-werkt/ hier] ).
===Belasting en bijstand===
Partneralimentatie is inkomen voor de vrouw en wordt als zodanig behandeld. Hierover dient belasting te worden betaald en deze wordt in mindering gebracht op een [[Toeslagen|bijstandsuitkering]]. Geadviseerd wordt om zeker de eerste jaren de helft van de alimentatie (behalve i.g.v. een bijstandsuitkering) te reserveren omdat het jaar erop voor de ontvangen alimentatie de belastingdienst een aanslag zal opleggen. Mocht er geen rekening zijn gehouden met belasting over de ontvangen alimentatie dan volgt meestal een naheffing. In dat geval kan een betalingsregeling of (wellicht) kwijtschelding worden aangevraagd. Check hiervoor [[Samenloop betalinsgregeling en voorlopige aanslag|deze tip]] en de pagina over de [[Belastingdienst|Belastingdienst]]. De man kan de betaalde alimentatie aftrekken van zijn inkomstenbelasting.

Voor kinderalimentatie geldt dat dit door de belastingdienst niet wordt gezien als inkomen waarover geen belasting hoeft te worden betaald. De bijstand echter ziet dit wel als inkomen en zal de uitkering hiervoor korten.
===Man weigert te betalen===
Mocht de betaling van alimentatie problemen opleveren dan kan het [https://www.lbio.nl/ LBIO] worden ingeschakeld die dan zorg draagt voor inning en afdracht. De kosten hiervoor worden bij de man in rekening gebracht.
===Alimentatie en schuldsanering===
Komt de man in een schuldsanering dan kan hij een beroep doen op de rechter om [https://www.alimentatiewijzer.nl/alimentatieverplichting-schuldsanering.html nihilstelling] te krijgen. Dat wil zeggen dat zijn verplichting tot alimentatiebetaling gedurende het saneringstraject wordt opgeschort. In het algemeen kan kinderalimentatie niet worden opgeschort omdat dit na toestemming van de rechter kan worden opgenomen in het [[Vrij Te Laten Bedrag|Vrij Te Laten Bedrag]]. Indien de vrouw bijvoorbeeld bijstand heeft kinderalimentatie echter weinig zin omdat deze wordt gekort op de bijstandsuitkering (grond voor de rechter om deze niet in het VTLB van de man op te nemen). Heeft de vrouw inkomen dan zal de rechter genegen zijn om de VTLB te verhogen met de kinderalimentatie en blijft de verplichting om kinderalimentatie te betalen bestaan.

===Rekenhulpen===
Bij het [https://www.lbio.nl LBIO]kan tegen betaling een berekening van de hoogte van de alimentatie worden gemaakt. Heb je een indicatie nodig dan kun je gebruik maken voor kinderalimentatie van [https://www.alimentatiewijzer.nl/berekenen/kinderalimentatie-behoefte.html deze site] of [https://www.alimentatiewijzer.nl/berekenen/partneralimentatie-behoefte.html deze site]voor partneralimentatie.
==Websites==
Op internet is veel te vinden wat betreft de juridische aspecten van echtscheiding. De sites waar meer kunt vinden zijn:
* [https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/scheiden/ Belastingdienst]
* [https://www.consumentenbond.nl/zoeken?q=echtscheiding Consumentenbond]
* [https://www.nibud.nl/consumenten/levenssituaties/scheiden-levenssituaties/ Nibud]<
* [https://www.nab.nl/juridische-informatie/personen-en-familierecht/echtscheiding/ NAB (commercieel)]
* [https://www.lbio.nl Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen]