WSNP: verschil tussen versies

 
(37 tussenliggende versies door 5 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
==Inleiding==
De WSNP (Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen) maakt onderdeel uit van de Faillisementswet. Dat is meteen ook het grote verschil met de WGS (Wet Gemeentelijke Schuldsanering), die als een gemeentelijke uitvoeringswet de sanering van schulden regelt en anders qua werking is. Waar de WGS bedoeld is om een oplossing te vinden voor gezinnen met problematische schulden, is de WSNP erop gericht een oplossing voor de schulden te vinden. In 2022 zal een wetswijziging worden doorgevoerd, waardoor er meer ruimte komt bij de toelatingseisen in de WSNP (zoals de tienjaarstermijn - zie [[WSNP#Wijzigingen in_2022{{!}}hieronder]]) <!--prijspeil 2021-->
De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) is het laatste redmiddel voor mensen met [[Problematische Schulden|Problematische Schulden]]
== Inleiding ==
en kan worden ingezet als het [[schuldhulpbemiddeling|Gemeentelijke Schuldhulpverleningstraject (WGS)]]) geen resultaat heeft opgeleverd. De basis voor de WSNP is de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Faillissementswet faillisementswet]. De regeling is dan ook van een andere orde dan de WGS. De hulp aan de schuldenaar staat niet voorop maar het zo maximaal mogelijk aflossen van de schuld en/of achterstand. Wel lijkt het soms of de werkwijze vergelijkbaar is (de duur van het traject - 36 maanden - of de gebruikte middelen zoals [[Vrij Te Laten Bedrag|Vrij Te Laten Bedrag (VTLB)]]). Desondanks zijn er grote verschillen. Zo wordt er bijvoorbeeld ook gekeken naar:
De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) is het laatste redmiddel voor mensen met [[Problematische Schulden{{!}}Problematische Schulden]]
* materiële vermogensbestanddelen (huis, auto, Inboedel bijvoorbeeld) die verkocht kunnen worden t.g.v. de [[boedel|boedel]],  
en kan worden ingezet als het [[schuldhulpbemiddeling{{!}}Gemeentelijke Schuldhulpverleningstraject (WGS)]]) geen resultaat heeft opgeleverd. De basis voor de WSNP is de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Faillissementswet faillisementswet]. De regeling is dan ook van een andere orde dan de WGS. Niet de hulp aan de schuldenaar staat voorop, maar het zo maximaal mogelijk aflossen van de schuld en/of achterstand. Wel lijkt het soms of de werkwijze vergelijkbaar is (de duur van het traject - 36 maanden - of de gebruikte middelen zoals [[Vrij Te Laten Bedrag (VTLB){{!}}Vrij Te Laten Bedrag (VTLB)]]). Desondanks zijn er grote verschillen. Zo wordt er bijvoorbeeld ook gekeken naar:
* is er een postblokkade  
materiële {{#tip-text: Vermogensbestanddelen | Vermogensbestanddelen zijn al die zaken die van waarde kunnen zijn. Dit kunnen spaarsaldi, geldkistjes etc zijn (de niet materiële vermogensbestanddelen) maar ook waardevolle spullen zoals TV, Auto, Schilderijen, meubilair (Materiële Vermogensbestanddelen).}} die verkocht kunnen worden ten gunste van de [[boedel{{!}}boedel]], is er een postblokkade, etcetera.
* etc.


==Werkwijze/Procedure==
== Werkwijze/Procedure ==
===Toegang en aanvraag tot WSNP===
=== Toegang en aanvraag tot WSNP ===
Voor de toegang tot de WSNP zijn er een aantal voorwaarden:
Voor de toegang tot de WSNP is er een aantal voorwaarden:
# De schuldenaar is een Natuurlijk Persoon,
<br>De schuldenaar is een Natuurlijk Persoon, is gestopt met het betalen van achterstanden en schulden, en het gemeentelijk Schuldhulpverleningstraject is mislukt ([[Minnelijke Regeling{{!}}minnelijk traject ]] en [[dwangakkoord{{!}}dwangakkoord]]). Meestal wordt tegelijk met de aanvraag voor een [[dwangakkoord{{!}}dwangakkoord (WGS)]] een aanvraag WSNP bij de rechter ingediend (de behandeling van de aanvragen wordt door verschillende rechters gedaan overigens) om te voorkomen dat bij afwijzing van het dwangakkoord de schuldenaar direct wordt geconfronteerd met schuldeisers die hun vordering gaan opeisen.  
# Is gestopt met het betalen van achterstanden en schulden,
# Het gemeentelijk Schuldhulpverleningstraject is mislukt ([[Minnelijke Regeling|minnelijk traject ]] en [[dwangakkoord|dwangakkoord]])
Meestal wordt tegelijk met de aanvraag voor een [[dwangakkoord|dwangakkoord (WGS)]] een aanvraag WSNP bij de rechter ingediend (de behandeling van de aanvragen wordt door verschillende rechters gedaan overigens). DIt om te voorkomen dat als het dwangakkoord wordt afgewezen de schuldenaar direct wordt geconfronteerd met schuldeisers die hun vordering gaan opeisen.  


===Voorwaarden en procedure===
=== Voorwaarden en procedure ===
Tijdens de zitting wordt door de rechter gekeken of de schuldeiser voldoet aan de voorwaarden voor toelating tot de WSNP (de hardheidsclausule):
Tijdens de zitting wordt door de rechter gekeken of de schuldeiser voldoet aan de criteria voor toelating tot de WSNP (de hardheidsclausule):
====Criteria voor toelating====


# De schuldenaar moet in Nederland wonen en/of werken.
==== Criteria voor toelating ====
# De schuldenaar kan niet voortgaan met het betalen van zijn schulden of heeft reeds opgehouden te betalen;
# De schulden moeten te goeder trouw zijn ontstaan of onbetaald zijn gelaten tijdens de vijf jaar vóór de dag waarop het toelatingsverzoekschrift is ingediend;
# De schuldenaar kan voldoen aan zijn verplichtingen vanuit de schuldsaneringsregeling en zal zich inspannen zoveel mogelijk baten voor de boedel te verwerven.


====Vaste criteria voor afwijzing zijn====
* De schuldenaar moet in Nederland wonen en/of werken
* De schuldenaar kan niet verder gaan met het betalen van zijn schulden of is reeds opgehouden te betalen
* De schulden moeten te goeder trouw zijn ontstaan of onbetaald zijn gelaten tijdens de vijf jaar vóór de dag waarop het toelatingsverzoekschrift is ingediend
* De schuldenaar kan voldoen aan zijn verplichtingen vanuit de schuldsaneringsregeling en zal zich inspannen zoveel mogelijk baten voor de boedel te verwerven


# de schuldenaar al is toegelaten tot de schuldsanering;
==== Vaste criteria voor afwijzing zijn ====
# de schuldregeling is niet uitgevoerd door een gemeente, kredietbank of een persoon of instelling zoals voorgeschreven in [http://wetten.overheid.nl/BWBR0004815/2017-01-01#HoofdstukV_Artikel48 art. 48 lid 1 Wet op het consumentenkrediet];
# de schuldenaar schulden heeft uit een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling uit een misdrijf en deze schuld niet ouder is dan vijf jaar;
# minder dan tien jaar geleden de Wsnp van toepassing is geweest vóór de dag waarop het toelatingsverzoek is ingediend.


In een rechtszitting word de hardheidclausule (vaste criteria waaran niet getornd zal worden) getoetst evenals de zachtere criteria zoals motivatie. Het kan helpen een soort pleitnota tijdens de zitting voor te lezen en aan de rechter te overhandigen. Als maatje kun je hierin de motivatie en goede eigenschappen van de schuldenaar belichten. Op basis hiervan wijst de rechter het verzoek tot toelating in de WSNP toe of af.  
* de schuldenaar al is toegelaten tot de schuldsanering
Wordt de WSNP afgewezen dan is in een enkel geval beroep tegen de (negatieve) uitspraak van de rechter mogelijk. Hiervoor heb je de hulp van een gespecialiseerde advocaat nodig. Dit kost geld! Als dit niet lukt is de schuldenaar bescherming tegen schuldeisers kwijt en overgeleverd aan de crediteuren. Feitelijk is er dan geen oplossing van zijn financiële problemen. Evt. kan dan wel worden gedacht aan bewindvoering, maar de schuldenaar blijft tot de laatste cent verantwoordelijk voor de terugbetaling van zijn schuld, ook al duurt dit vele jaren.
* de schuldregeling is niet uitgevoerd door een gemeente, kredietbank of een persoon of instelling zoals voorgeschreven in [http://wetten.overheid.nl/BWBR0004815/2017-01-01#HoofdstukV_Artikel48 art. 48 lid 1 Wet op het consumentenkrediet]
* de schuldenaar heeft schulden uit een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling uit een misdrijf en deze schuld is niet ouder dan vijf jaar
* minder dan tien jaar geleden de WSNP van toepassing is geweest vóór de dag waarop het toelatingsverzoek is ingediend. Zie [[WSNP#Al eerder_in de WNSP gezeten{{!}} hier]] hoe dan te handelen
In een rechtszitting wordt de hardheidclausule (vaste criteria waaraan niet getornd zal worden) getoetst, evenals de zachtere criteria zoals motivatie. Het kan helpen een soort pleitnota tijdens de zitting voor te lezen en aan de rechter te overhandigen. Als Maatje kun je hierin de motivatie en goede eigenschappen van de schuldenaar belichten. Op basis hiervan wijst de rechter het verzoek tot toelating in de WSNP toe of af.  
Wordt de WSNP afgewezen, dan is in een enkel geval beroep tegen de (negatieve) uitspraak van de rechter mogelijk. Hiervoor heb je de hulp van een gespecialiseerde advocaat nodig. Dit kost geld! Als dit niet lukt, is de schuldenaar bescherming tegen schuldeisers kwijt en overgeleverd aan de crediteuren. Feitelijk is er dan geen oplossing van zijn financiële problemen. Eventueel kan dan wel worden gedacht aan bewindvoering, maar de schuldenaar blijft tot de laatste cent verantwoordelijk voor de terugbetaling van zijn schuld, ook al duurt dit vele jaren.


===Aanvraag toegewezen===
=== Aanvraag toegewezen ===
Wordt de aanvraag toegewezen dan heet de schuldenaar vanaf dat moment [[Saniet]]. Hij krijgt een [[Bewindvoerder|bewindvoerder]] toegewezen.
Wordt de aanvraag toegewezen, dan heet de schuldenaar vanaf dat moment {{#tip-text: Saniet | Dit is degene die is toegelaten tot de WSNP}}. Hij krijgt een [[Bewindvoerder{{!}}bewindvoerder]] toegewezen.
====Taken WSNP Bewindvoerder====


* Vaststellen [[Vrij Te Laten Bedrag|VTLB]],
==== Taken WSNP-bewindvoerder ====
* Komt op huisbezoek om na te gaan of er waardevolle goederen of huis verkocht kunnen worden
* Inventariseert de schulden,
* Rapporteert.
Een niet uitputtende lijst met taken staat [[Taken WSNP bewindvoerder|hier]].


====Eisen aan de [[Saniet|Saniet]]====
* Vaststellen [[Vrij Te Laten Bedrag (VTLB){{!}}VTLB]] (vrij te laten bedrag)
Voor de [[Saniet|Saniet]] gelden naast goed burgerschap de volgende verplichtingen:
* Komt op huisbezoek om na te gaan of er waardevolle goederen of het huis verkocht kunnen worden
* Informatieplicht (gevraagd maar zeker ook ongevraagd);
* Inventariseert de schulden
* Inspanningsverplichting;
* Rapporteert
* Nieuwe schulden – no go! (verwijtbaarheid)
Een niet uitputtende lijst met taken staat [[Taken WSNP bewindvoerder{{!}}hier]].
* Boedelafdracht
* Zich houden aan de aanwijzingen van de bewindvoerder dan wel de RC (ongeschreven regel).


====Gevolgen voor de [[Saniet|Saniet]]====
==== Eisen aan de Saniet ====
Voor de {{#tip-text: Saniet | Dit is degene die is toegelaten tot de WSNP}} gelden naast goed burgerschap de volgende verplichtingen:
* Informatieplicht (gevraagd, maar zeker ook ongevraagd)
* Inspanningsverplichting
* Nieuwe schulden – no go! (verwijtbaarheid)
* Boedelafdracht
* Zich houden aan de aanwijzingen van de bewindvoerder, dan wel de rechter-commissaris (ongeschreven regel).


==== Gevolgen voor de Saniet ====
De gevolgen voor de Saniet zijn de volgende:
* Postblokkade (13 maanden)
* Postblokkade (13 maanden)
* Publicatie in de Staatscourant
* Publicatie opname van de toelating tot de WSNP in de Staatscourant
* Publicatie in het Insolventieregister
* Publicatie in het Insolventieregister
* Beslagen vervallen;
* Beslagen vervallen
* Saniet verliest de bevoegdheid om zelf te beschikken over goederen (huis, auto, boot, levensverzekering etc)
* Saniet verliest de bevoegdheid om zelf te beschikken over goederen (huis, auto, boot, levensverzekering, etcetera)
* Huisuitzetting wordt gestopt, tenzij..
* Huisuitzetting wordt gestopt, tenzij...


===Belangrijk om te weten===
=== Belangrijk om te weten ===
De rol van de [[Bewindvoerder{{!}}bewindvoerder]] is niet om te beschikken over het geld van de Saniet. Deze is daarvoor zelf verantwoordelijk en dient dus een gedegen administratie op te zetten van inkomen, uitgaven (binnen de normen van het [[Vrij Te Laten Bedrag (VTLB){{!}}Vrij Te Laten Bedrag]]) en reservering voor de [[Boedel{{!}}boedel]]. Op [[Boedelrekening{{!}}deze pagina]] staat een voorbeeld hoe je de boedeladministratie kunt opzetten. De duur van de WSNP is 1, 3 of 5 jaar. Dit is afhankelijk van [[Afloscapaciteit{{!}}afloscapaciteit]] en hoogte van schulden. Is er weinig afloscapaciteit, dan kan er een duur van één jaar worden uitgesproken, is er veel schuld/achterstand, dan kan een periode van vijf jaar worden uitgesproken.


* Wat belangrijk is om te weten dat de rol van de [[Bewindvoerder|bewindvoerder]] niet is om te beschikken over het geld van de [[Saniet|Saniet]]. Deze is daarvoor zelf verantwoordelijk en dient dus een gedegen administratie op te zetten van inkomen, uitgaven (binnen de normen van het [[Vrij Te Laten Bedrag|Vrij Te Laten Bedrag]]) en reservering voor de [[Boedel|boedel]]. Op [[Boedelrekening|deze pagina]] staat een voorbeeld hoe je de boedeladministratie kunt opzetten.
=== Beëindiging WSNP ===
* De duur van de WSNP is 1, 3 of 5 jaar. Dit is afhankelijk van [[Afloscapaciteit|afloscapaciteit]] en hoogte van schulden. Is er weinig afloscapaciteit dan kan er een duur van 1 jaar worden uitgesproken, is er veel schuld/achterstand dan kan een periode van 5 jaar worden uitgesproken.
Beëindiging van de WSNP gebeurt na (meestal) drie jaar, als de {{#tip-text: Saniet | Dit is degene die is toegelaten tot de WSNP}} zich aan de voorwaarden heeft gehouden. Eerder kan ook, als de saniet zich niet aan de voorwaarden heeft gehouden of als er redenen zijn (anders dan niet nakomen afspraken en {{#tip-text: Saniet | Dit is degene die is toegelaten tot de WSNP}} is te goeder trouw) de WSNP te beëindigen. Criteria hiervoor staan [[Tussentijdse beëindiging WSNP{{!}}hier]].  


===Beëindiging WSNP===
Bij het eind van de uitgesproken periode en als de {{#tip-text: Saniet | Dit is degene die is toegelaten tot de WSNP}} zich aan alle voorwaarden heeft gehouden, maakt de WSNP-[[Bewindvoerder{{!}}bewindvoerder]] een eindverslag op en verdeelt de boedel, waarna de rechter de "Schone Lei" uitspreekt. Alle vorderingen vervallen (ook bijvoorbeeld de strafrechtboetes van het [[CJIB]]) en de Saniet is bijna Saniet af. Registratie bij [[BKR]] blijft staan (Vijf jaar na de eerste registratie), er kan sprake zijn van nagekomen baten of nagekomen (en nog niet bekende) vorderingen. Meestal kunnen deze vorderingen in rechtszaken worden opgelost. Een eenduidig beleid is hierin niet te ontdekken, laat staan de kans van slagen, hoewel de kans van slagen dat de vordering nog moet worden betaald gering is.
Beeindiniging van de WSNP gebeurt na (meestal) 3 jaar als de [[Saniet|saniet]] zich aan de voorwaarden heeft gehouden. Eerder kan ook als de [[Saniet|saniet]] zich niet aan de voorwaarden heeft gehouden of als er redenen zijn (anders dan niet nakomen afspraken en [[Saniet|saniet]] is te goeder trouw) om de WSNP te beeindigen. Criteria hiervoor staan [[Tussentijdse beëindiging WSNP|hier]].  


Bij het eind van de uitgesproken periode en de [[Saniet|saniet]] zich aan alle voorwaarden heeft gehouden maakt de WSNP [[Bewindvoerder|Bewindvoerder]] een eindverslag op, verdeelt de boedel waarna de rechter de "Schone Lei" uitspreekt. Alle vorderingen vervallen (ook bijvoorbeeld de strafrechtboetes van het [[CJIB]]) en de Saniet is bijna saniet af. Registratie bij [[BKR]] blijft staan, er kan sprake zijn van nagekomen baten of nagekomen (en nog niet bekende vorderingen). Meestal kunnen deze vorderingen in rechtszaken worden opgelost. Een eenduidig beleid is hierin niet te ontdekken, laat staan de kans van slagen.


==Tot Slot== <!--Tip-->
Als de Belastingdienst ook een vordering had (die op de WSNP-lijst is vermeld), kan het gebeuren dat de Belastingdienst na enige maanden een overzicht stuurt met een gewijzigde vordering en het verzoek deze vordering te betalen.
 
Dit wordt veroorzaakt door verdeling of herberekening van de laatste boedelafdracht, waarbij de Belastingdienst nog een bedragje heeft ontvangen. De Belastingdienst stuurt daardoor automatisch een herzien overzicht naar de inmiddels ex-Saniet met de tekst dat dit bedrag moet worden betaald. Deze tekst wordt automatisch gegenereerd en kan volgens de Belastingdienst niet worden veranderd of weggelaten. Dus schrik niet: één telefoontje naar de Belastingdienst en je hoort dat de vordering niet hoeft te worden betaald. Op verzoek kan dit ook door de Belastingdienst schriftelijk worden bevestigd.
 
== Al eerder in de WNSP gezeten ==
Je kunt na een eerder WNSP-traject pas na een aantal jaar opnieuw gebruik maken van de WNSP. Deze termijn bedraagt op dit moment tien jaar na afronding van het vorig WSNP traject (ongeacht het resultaat). Als je binnen deze tien jaar opnieuw te maken krijgt met problematische schulden, dan kan er geen beroep worden gedaan op de WSNP. Wel blijft het mogelijk gebruik te maken van de [[Schuldhulpbemiddeling{{!}}Gemeentelijke Schuldhulpbemiddeling]], dat wil zeggen dat er nog wel een beroep kan worden gedaan op de Minnelijke regeling en het Dwangakkoord echter de weg naar de WSNP is dan afgesloten.
 
== Wijzigingen in 2023 ==
Op 1 juli 2023 is de vernieuwde Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) in werking getreden. Kijk [https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Raad-voor-de-rechtspraak/Nieuws/Paginas/Vanaf-zaterdag-verandert-de-wettelijke-schuldsanering-ingrijpend.aspx hier] voor meer info.&nbsp; <br>De belangrijkste wijzigingen zijn:
#De standaard looptijd van de Wsnp wordt verkort van 3 naar 1,5 jaar.
#De tijd die verloopt in het minnelijke traject wordt afgetrokken van de periode die nog wacht in het Wsnp-traject.&nbsp;
#De termijn voor de goede trouw-toets wordt teruggebracht naar 3 jaar.
#De 10-jaarstermijn wordt geschrapt.
<!-- prijspeil 2022 -->
 
== Tot Slot<!--Tip--> ==
De WSNP is een laatste redmiddel voor schuldenaren en niet de beste om de volgende redenen:
De WSNP is een laatste redmiddel voor schuldenaren en niet de beste om de volgende redenen:
# De regeling is minder goed voor de schuldeisers. De bewindvoerder dient betaald te worden uit de boedel waardoor er voor de crediteuren minder geld over blijft,
De regeling is minder goed voor de schuldeisers. De bewindvoerder dient betaald te worden uit de boedel waardoor er voor de crediteuren minder geld over blijft, De focus van de bewindvoerder is gericht op zoveel als mogelijk de [[Boedel{{!}}boedel]] te vullen (inclusief{{#tip-text: Vermogensbestanddelen | Vermogensbestanddelen zijn al die zaken die van waarde kunnen zijn. Dit kunnen spaarsaldi, geldkistjes etc zijn (de niet materiële vermogensbestanddelen) maar ook waardevolle spullen zoals TV, Auto, Schilderijen, meubilair (Materiële Vermogensbestanddelen).}} ) en minder op hulpverlening, Budgetbeheer is niet geregeld, de schuldenaar moet dit zelf regelen (terwijl de oorzaak juist is het hebben van geen overzicht over de financiële huishouding).
# De focus van de bewindvoerder is gericht op zoveel als mogelijk de [[Boedel|boedel]] te vullen (incl. materiële vermogensbestanddelen (huis, auto, Inboedel) en minder op hulpverlening,
 
# Budgetbeheer is niet geregeld, de schuldenaar moet dit zelf regelen (terwijl de oorzaak juist is het hebben van geen overzicht over de financiële huishouding),
Verder wordt de WSNP pas uitgesproken, nadat al is begonnen met het aflossen van de schulden/achterstanden in het kader van de [[Schuldhulpbemiddeling{{!}}Gemeentelijke Schuldhulpverlenening]]. Effect is dat mensen met schulden/achterstanden hierdoor langer dan drie jaar (de norm die we in Nederland hanteren voor het oplossen van financiële problemen) in de [[Schuldhulpbemiddeling{{!}}schuldhulpbemiddeling]] of -sanering zitten. Om die reden is het van belang om in de zitting waarin wordt gevraagd om het [[Dwangakkoord{{!}}dwangakkoord]] te accepteren zoveel mogelijk argumenten in te brengen (waaronder bovenstaande) om deze eis (het [[Dwangakkoord{{!}}dwangakkoord]]dus) toe te wijzen.<br>
# WSNP wordt pas uitgesproken nadat al is begonnen met het aflossen van de schulden/achterstanden i.h.k.v. de Gemeentelijke Schuldhulpvelenening. Effect is dat mensen met schulden/achterstanden hierdoor langer dan 3 jaar (de norm die we in Nederland hanteren voor het oplossen van financiële problemen) in de [[Schuldhulpbemiddeling|schuldhulpbemiddeling]] of -sanering zitten.
<br>
Om die reden is het van belang om in de zitting waarin wordt gevraagd om het [[Dwangakkoord|dwangakkoord]] te accepteren zoveel mogelijk argumenten in te brengen (waaronder bovenstaande) om deze eis (het [[Dwangakkoord|dwangakkoord]]) dus toe te wijzen.
Op [[Tips Schuldhulpbemiddeling/WSNP{{!}}deze pagina]] staan nog tips over de WSNP.

Huidige versie van 3 jul 2023 om 18:35

De WSNP (Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen) maakt onderdeel uit van de Faillisementswet. Dat is meteen ook het grote verschil met de WGS (Wet Gemeentelijke Schuldsanering), die als een gemeentelijke uitvoeringswet de sanering van schulden regelt en anders qua werking is. Waar de WGS bedoeld is om een oplossing te vinden voor gezinnen met problematische schulden, is de WSNP erop gericht een oplossing voor de schulden te vinden. In 2022 zal een wetswijziging worden doorgevoerd, waardoor er meer ruimte komt bij de toelatingseisen in de WSNP (zoals de tienjaarstermijn - zie hieronder)

Inleiding

De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) is het laatste redmiddel voor mensen met Problematische Schulden en kan worden ingezet als het Gemeentelijke Schuldhulpverleningstraject (WGS)) geen resultaat heeft opgeleverd. De basis voor de WSNP is de faillisementswet. De regeling is dan ook van een andere orde dan de WGS. Niet de hulp aan de schuldenaar staat voorop, maar het zo maximaal mogelijk aflossen van de schuld en/of achterstand. Wel lijkt het soms of de werkwijze vergelijkbaar is (de duur van het traject - 36 maanden - of de gebruikte middelen zoals Vrij Te Laten Bedrag (VTLB)). Desondanks zijn er grote verschillen. Zo wordt er bijvoorbeeld ook gekeken naar: materiële Vermogensbestanddelen die verkocht kunnen worden ten gunste van de boedel, is er een postblokkade, etcetera.

Werkwijze/Procedure

Toegang en aanvraag tot WSNP

Voor de toegang tot de WSNP is er een aantal voorwaarden:
De schuldenaar is een Natuurlijk Persoon, is gestopt met het betalen van achterstanden en schulden, en het gemeentelijk Schuldhulpverleningstraject is mislukt (minnelijk traject en dwangakkoord). Meestal wordt tegelijk met de aanvraag voor een dwangakkoord (WGS) een aanvraag WSNP bij de rechter ingediend (de behandeling van de aanvragen wordt door verschillende rechters gedaan overigens) om te voorkomen dat bij afwijzing van het dwangakkoord de schuldenaar direct wordt geconfronteerd met schuldeisers die hun vordering gaan opeisen.

Voorwaarden en procedure

Tijdens de zitting wordt door de rechter gekeken of de schuldeiser voldoet aan de criteria voor toelating tot de WSNP (de hardheidsclausule):

Criteria voor toelating

  • De schuldenaar moet in Nederland wonen en/of werken
  • De schuldenaar kan niet verder gaan met het betalen van zijn schulden of is reeds opgehouden te betalen
  • De schulden moeten te goeder trouw zijn ontstaan of onbetaald zijn gelaten tijdens de vijf jaar vóór de dag waarop het toelatingsverzoekschrift is ingediend
  • De schuldenaar kan voldoen aan zijn verplichtingen vanuit de schuldsaneringsregeling en zal zich inspannen zoveel mogelijk baten voor de boedel te verwerven

Vaste criteria voor afwijzing zijn

  • de schuldenaar al is toegelaten tot de schuldsanering
  • de schuldregeling is niet uitgevoerd door een gemeente, kredietbank of een persoon of instelling zoals voorgeschreven in art. 48 lid 1 Wet op het consumentenkrediet
  • de schuldenaar heeft schulden uit een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling uit een misdrijf en deze schuld is niet ouder dan vijf jaar
  • minder dan tien jaar geleden de WSNP van toepassing is geweest vóór de dag waarop het toelatingsverzoek is ingediend. Zie hier hoe dan te handelen

In een rechtszitting wordt de hardheidclausule (vaste criteria waaraan niet getornd zal worden) getoetst, evenals de zachtere criteria zoals motivatie. Het kan helpen een soort pleitnota tijdens de zitting voor te lezen en aan de rechter te overhandigen. Als Maatje kun je hierin de motivatie en goede eigenschappen van de schuldenaar belichten. Op basis hiervan wijst de rechter het verzoek tot toelating in de WSNP toe of af. Wordt de WSNP afgewezen, dan is in een enkel geval beroep tegen de (negatieve) uitspraak van de rechter mogelijk. Hiervoor heb je de hulp van een gespecialiseerde advocaat nodig. Dit kost geld! Als dit niet lukt, is de schuldenaar bescherming tegen schuldeisers kwijt en overgeleverd aan de crediteuren. Feitelijk is er dan geen oplossing van zijn financiële problemen. Eventueel kan dan wel worden gedacht aan bewindvoering, maar de schuldenaar blijft tot de laatste cent verantwoordelijk voor de terugbetaling van zijn schuld, ook al duurt dit vele jaren.

Aanvraag toegewezen

Wordt de aanvraag toegewezen, dan heet de schuldenaar vanaf dat moment Saniet. Hij krijgt een bewindvoerder toegewezen.

Taken WSNP-bewindvoerder

  • Vaststellen VTLB (vrij te laten bedrag)
  • Komt op huisbezoek om na te gaan of er waardevolle goederen of het huis verkocht kunnen worden
  • Inventariseert de schulden
  • Rapporteert

Een niet uitputtende lijst met taken staat hier.

Eisen aan de Saniet

Voor de Saniet gelden naast goed burgerschap de volgende verplichtingen:

  • Informatieplicht (gevraagd, maar zeker ook ongevraagd)
  • Inspanningsverplichting
  • Nieuwe schulden – no go! (verwijtbaarheid)
  • Boedelafdracht
  • Zich houden aan de aanwijzingen van de bewindvoerder, dan wel de rechter-commissaris (ongeschreven regel).

Gevolgen voor de Saniet

De gevolgen voor de Saniet zijn de volgende:

  • Postblokkade (13 maanden)
  • Publicatie opname van de toelating tot de WSNP in de Staatscourant
  • Publicatie in het Insolventieregister
  • Beslagen vervallen
  • Saniet verliest de bevoegdheid om zelf te beschikken over goederen (huis, auto, boot, levensverzekering, etcetera)
  • Huisuitzetting wordt gestopt, tenzij...

Belangrijk om te weten

De rol van de bewindvoerder is niet om te beschikken over het geld van de Saniet. Deze is daarvoor zelf verantwoordelijk en dient dus een gedegen administratie op te zetten van inkomen, uitgaven (binnen de normen van het Vrij Te Laten Bedrag) en reservering voor de boedel. Op deze pagina staat een voorbeeld hoe je de boedeladministratie kunt opzetten. De duur van de WSNP is 1, 3 of 5 jaar. Dit is afhankelijk van afloscapaciteit en hoogte van schulden. Is er weinig afloscapaciteit, dan kan er een duur van één jaar worden uitgesproken, is er veel schuld/achterstand, dan kan een periode van vijf jaar worden uitgesproken.

Beëindiging WSNP

Beëindiging van de WSNP gebeurt na (meestal) drie jaar, als de Saniet zich aan de voorwaarden heeft gehouden. Eerder kan ook, als de saniet zich niet aan de voorwaarden heeft gehouden of als er redenen zijn (anders dan niet nakomen afspraken en Saniet is te goeder trouw) de WSNP te beëindigen. Criteria hiervoor staan hier.

Bij het eind van de uitgesproken periode en als de Saniet zich aan alle voorwaarden heeft gehouden, maakt de WSNP-bewindvoerder een eindverslag op en verdeelt de boedel, waarna de rechter de "Schone Lei" uitspreekt. Alle vorderingen vervallen (ook bijvoorbeeld de strafrechtboetes van het CJIB) en de Saniet is bijna Saniet af. Registratie bij BKR blijft staan (Vijf jaar na de eerste registratie), er kan sprake zijn van nagekomen baten of nagekomen (en nog niet bekende) vorderingen. Meestal kunnen deze vorderingen in rechtszaken worden opgelost. Een eenduidig beleid is hierin niet te ontdekken, laat staan de kans van slagen, hoewel de kans van slagen dat de vordering nog moet worden betaald gering is.


Als de Belastingdienst ook een vordering had (die op de WSNP-lijst is vermeld), kan het gebeuren dat de Belastingdienst na enige maanden een overzicht stuurt met een gewijzigde vordering en het verzoek deze vordering te betalen.

Dit wordt veroorzaakt door verdeling of herberekening van de laatste boedelafdracht, waarbij de Belastingdienst nog een bedragje heeft ontvangen. De Belastingdienst stuurt daardoor automatisch een herzien overzicht naar de inmiddels ex-Saniet met de tekst dat dit bedrag moet worden betaald. Deze tekst wordt automatisch gegenereerd en kan volgens de Belastingdienst niet worden veranderd of weggelaten. Dus schrik niet: één telefoontje naar de Belastingdienst en je hoort dat de vordering niet hoeft te worden betaald. Op verzoek kan dit ook door de Belastingdienst schriftelijk worden bevestigd.

Al eerder in de WNSP gezeten

Je kunt na een eerder WNSP-traject pas na een aantal jaar opnieuw gebruik maken van de WNSP. Deze termijn bedraagt op dit moment tien jaar na afronding van het vorig WSNP traject (ongeacht het resultaat). Als je binnen deze tien jaar opnieuw te maken krijgt met problematische schulden, dan kan er geen beroep worden gedaan op de WSNP. Wel blijft het mogelijk gebruik te maken van de Gemeentelijke Schuldhulpbemiddeling, dat wil zeggen dat er nog wel een beroep kan worden gedaan op de Minnelijke regeling en het Dwangakkoord echter de weg naar de WSNP is dan afgesloten.

Wijzigingen in 2023

Op 1 juli 2023 is de vernieuwde Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) in werking getreden. Kijk hier voor meer info. 
De belangrijkste wijzigingen zijn:

  1. De standaard looptijd van de Wsnp wordt verkort van 3 naar 1,5 jaar.
  2. De tijd die verloopt in het minnelijke traject wordt afgetrokken van de periode die nog wacht in het Wsnp-traject. 
  3. De termijn voor de goede trouw-toets wordt teruggebracht naar 3 jaar.
  4. De 10-jaarstermijn wordt geschrapt.

Tot Slot

De WSNP is een laatste redmiddel voor schuldenaren en niet de beste om de volgende redenen: De regeling is minder goed voor de schuldeisers. De bewindvoerder dient betaald te worden uit de boedel waardoor er voor de crediteuren minder geld over blijft, De focus van de bewindvoerder is gericht op zoveel als mogelijk de boedel te vullen (inclusiefVermogensbestanddelen ) en minder op hulpverlening, Budgetbeheer is niet geregeld, de schuldenaar moet dit zelf regelen (terwijl de oorzaak juist is het hebben van geen overzicht over de financiële huishouding).

Verder wordt de WSNP pas uitgesproken, nadat al is begonnen met het aflossen van de schulden/achterstanden in het kader van de Gemeentelijke Schuldhulpverlenening. Effect is dat mensen met schulden/achterstanden hierdoor langer dan drie jaar (de norm die we in Nederland hanteren voor het oplossen van financiële problemen) in de schuldhulpbemiddeling of -sanering zitten. Om die reden is het van belang om in de zitting waarin wordt gevraagd om het dwangakkoord te accepteren zoveel mogelijk argumenten in te brengen (waaronder bovenstaande) om deze eis (het dwangakkoorddus) toe te wijzen.

Op deze pagina staan nog tips over de WSNP.